Sức khỏe và chăm sóc

Lịch tiêm phòng cho chó mèo: Bảng tham khảo theo tuổi

Tra mốc tuổi, hiểu từng nhóm vaccine và chuẩn bị buổi tiêm an toàn hơn cho bé.

Biên tập: PetShopVinh · Cập nhật 19/10/2026

Bạn mở sổ để tra lịch tiêm phòng cho chó mèo, nhưng chỉ thấy tên mũi và ngày hẹn. Bé cần tiêm tiếp vì còn nhỏ, hay đang đến kỳ nhắc lại?

Hiệp hội Thú y Động vật Nhỏ Thế giới (WSAVA) phân biệt lịch theo loài và thành phần vaccine. Hướng dẫn này hỗ trợ bác sĩ lập kế hoạch, không phải lịch bắt buộc giống nhau ở mọi nơi.

Bài viết giúp tra mốc tuổi, hiểu miễn dịch đầu đời, chuẩn bị và theo dõi sau tiêm.

1. Hiểu loạt đầu đời và mũi nhắc


Chó mèo con nhận kháng thể mẹ chủ yếu qua sữa đầu. Kháng thể này giảm dần, với mức khác nhau giữa các bé.

Có giai đoạn kháng thể mẹ không còn đủ bảo vệ, nhưng vẫn cản trở vaccine tạo miễn dịch. Vì vậy, một mũi sớm chưa chứng minh bé đã được bảo vệ.

Loạt đầu đời tạo thêm cơ hội tiêm khi sự cản trở đã giảm. Mũi nhắc về sau giúp củng cố hoặc duy trì đáp ứng, với khoảng cách tùy thành phần vaccine.

Theo hướng dẫn WSAVA 2024, cần lưu ý:

  • Tuổi mũi cuối: Nhóm vaccine virus chính cần mũi cuối loạt đầu đời lúc ít nhất 16 tuần.
  • Mốc nhắc sớm: Nhắc khoảng sáu tháng tuổi giúp giảm khoảng trống bảo vệ ở bé chưa đáp ứng trước đó.
  • Từng thành phần: Mốc này không áp cho mọi vaccine.
  • Khám định kỳ: Buổi kiểm tra sức khỏe không đồng nghĩa lần nào cũng tiêm lại tất cả.

2. Lịch tiêm phòng cho chó mèo: Phần dành cho chó


Bảng này áp dụng vaccine phòng Parvo (bệnh do parvovirus gây nôn, tiêu chảy nặng) ở chó. Nhóm này còn gồm Care (bệnh do virus ảnh hưởng nhiều cơ quan) và adenovirus (nhóm virus có típ 1 gây viêm gan truyền nhiễm). Thành phần adenovirus típ 2 giúp bảo vệ trước típ 1. Nguồn: PDSA và AAHA về adenovirus.

Lịch dưới áp dụng Parvo và adenovirus dạng sống giảm độc lực; Care dạng sống giảm độc lực hoặc tái tổ hợp. Dạng sống giảm độc lực dùng virus đã làm yếu; dạng tái tổ hợp dùng công nghệ di truyền tạo tác nhân kích thích miễn dịch. Khi đọc lịch, cần khớp cả thành phần và dạng vaccine, không suy mọi sản phẩm cùng lịch. Nguồn: WSAVA 2024 về dạng vaccine.

Tuổi hoặc giai đoạnKhung WSAVA cho nhóm trên
Bắt đầu từ 6 tuần tuổi trở lênKhông bắt đầu trước 6 tuần trong lịch thường lệ
Sau mũi đầuLặp mỗi 3-4 tuần, đến mũi cuối lúc ít nhất 16 tuần
Nguy cơ đặc biệt caoCó thể tiếp tục đến 20 tuần, bác sĩ cân nhắc khoảng cách 2-3 tuần
Khoảng 6 tháng tuổiCân nhắc tiêm nhắc, thay vì đợi đến 12-16 tháng
Sau đóNhắc lúc 3 tuổi; tiếp theo không thường xuyên hơn mỗi 3 năm

Nguồn: Bảng vaccine cho chó nuôi tại nhà của WSAVA.

Bé bắt đầu muộn sẽ có số mũi khác bé bắt đầu sớm. Không dùng bảng này cho chó trưởng thành chưa rõ tiền sử hoặc để tự lập lịch tiêm bù.

3. Lịch tiêm phòng cho chó mèo: Phần dành cho mèo


Infographic tách nhóm vaccine trong bảng cho chó và mèo, mốc khoảng sáu tháng chỉ cân nhắc cho nhóm được nêu, không áp dụng mọi vaccine.

Đọc đúng loài, nhóm và dạng vaccine trước khi đối chiếu mốc tuổi.

Bảng dưới dành cho vaccine giảm bạch cầu, herpesvirus và calicivirus mèo, dạng tiêm. Herpesvirus và calicivirus liên quan bệnh hô hấp; vaccine không bảo đảm ngăn hoàn toàn nhiễm hai virus này.

Vaccine bất hoạt dùng tác nhân đã mất khả năng gây nhiễm. Khác biệt về dạng vaccine ảnh hưởng cách đọc lịch nhắc, nên hai dòng cuối tách rõ từng dạng. Trong bảng, FPV là virus giảm bạch cầu, FHV là herpesvirus và FCV là calicivirus mèo.

Tuổi hoặc giai đoạnKhung WSAVA cho nhóm trên
Bắt đầu từ 6 tuần tuổi trở lênKhông bắt đầu trước 6 tuần trong lịch thường lệ
Sau mũi đầuLặp mỗi 3-4 tuần, đến mũi cuối lúc ít nhất 16 tuần
Nguy cơ đặc biệt caoCó thể tiếp tục đến 20 tuần, cân nhắc khoảng cách 2-3 tuần
Khoảng 6 tháng tuổiCân nhắc tiêm nhắc, thay vì đợi đến 12-16 tháng
Mèo nguy cơ thấp, sau mốc nhắc sớmDạng tiêm sống giảm độc lực: nhắc lúc 3 tuổi, sau đó không thường xuyên hơn mỗi 3 năm. Dạng tiêm bất hoạt: nhắc lúc 3 tuổi, sau đó mỗi 3 năm
Mèo nguy cơ cao, sau mốc nhắc sớmDạng tiêm sống giảm độc lực: cân nhắc nhắc FHV/FCV thường xuyên hơn, đến hằng năm; FPV không thường xuyên hơn mỗi 3 năm. Dạng tiêm bất hoạt phối hợp FPV/FHV/FCV: WSAVA khuyến nghị nhắc hằng năm

Nguồn: Bảng vaccine cho mèo nuôi tại nhà và giải thích lịch nhắc trong WSAVA 2024, trang 19 và 30.

Với dạng sống giảm độc lực, nếu không có vaccine riêng FHV/FCV, bác sĩ có thể phải dùng loại phối hợp cả FPV hằng năm. Điều này không có nghĩa riêng thành phần FPV luôn cần nhắc hằng năm.

Bảng không áp dụng cho vaccine nhỏ mũi, vaccine dại hoặc vaccine bạch cầu mèo. Bác sĩ cần biết bé có ra ngoài, sống chung nhiều mèo hay đi lưu trú không.

4. Tách riêng vaccine dại và các nhóm khác


Tên gọi “mũi nhiều bệnh” không cho biết mọi thành phần đều có cùng lịch nhắc. Hãy đối chiếu thành phần trên hồ sơ thay vì chỉ đếm số bệnh.

Hai bảng WSAVA phía trên còn phân biệt:

  • Vaccine dại ở chó và mèo: Ưu tiên quy định địa phương và nhãn vaccine. Không lấy tuổi hoặc mốc nhắc tại nước ngoài làm quy định Việt Nam.
  • Vaccine Leptospira ở chó: Phòng bệnh do xoắn khuẩn Leptospira. Lịch thường bắt đầu từ 8 tuần, hai mũi cách 2-4 tuần, rồi nhắc hằng năm nếu được chỉ định.
  • Vaccine FeLV ở mèo: Phòng virus bạch cầu mèo. Có thể bắt đầu từ 8 tuần, mũi thứ hai sau 3-4 tuần; cần xét nghiệm trước và chỉ tiêm mèo âm tính.
  • Các vaccine khác: Lựa chọn phụ thuộc nguy cơ, dạng vaccine và nhãn; không mặc định bé nào cũng cần.

FeLV có mốc nhắc một năm sau loạt ban đầu. Những lần tiếp theo phụ thuộc loại vaccine và nguy cơ, không dùng mốc sáu tháng của bảng trên.

5. Chuẩn bị trước buổi tiêm


PDSA, tổ chức từ thiện thú y Anh, mô tả khám sức khỏe trước tiêm cho cả chó và mèo. Đây là dịp đánh giá sức khỏe và trao đổi nguy cơ trước khi chọn vaccine.

Bạn nên chuẩn bị năm nhóm thông tin:

  • Ngày sinh hoặc tuổi ước tính: Ghi rõ đâu là ngày sinh đã biết, đâu là tuổi ước tính. Nếu chưa chắc tuổi, báo bác sĩ để đối chiếu bảng.
  • Hồ sơ tiêm: Mang sổ hoặc ảnh rõ ngày tiêm, tên vaccine và nơi thực hiện.
  • Sức khỏe gần đây: Báo thay đổi ăn uống, nôn, tiêu chảy, ho hoặc mệt bất thường.
  • Thuốc và bệnh nền: Mang tên thuốc, cách dùng, hồ sơ điều trị và thông tin mang thai nếu có.
  • Phản ứng trước đây: Mô tả biểu hiện và thời điểm xuất hiện, kể cả phản ứng đã tự hết. Phân biệt “không ghi nhận phản ứng” với “không rõ tiền sử” do thiếu thông tin.

Tuổi và hồ sơ giúp bác sĩ đặt các mũi đã tiêm vào đúng giai đoạn. Với phản ứng cũ, hỏi thêm người từng đưa bé đi nếu bạn không trực tiếp theo dõi.

Thuốc đang dùng có thể ảnh hưởng lựa chọn vaccine hoặc thời điểm tiêm. Đừng tự ngừng thuốc; bác sĩ cần cân nhắc cả bệnh đang điều trị.

Nếu bé có biểu hiện bệnh trước hẹn, liên hệ cơ sở thú y để được hướng dẫn khám. Không tự quyết định vẫn tiêm chỉ vì đã đến ngày.

Về đồ dùng, kiểm tra cửa khóa và phần thông thoáng của dụng cụ vận chuyển. Nếu cần thay, đối chiếu túi vận chuyển chó mèo với kích thước và cách cố định của mẫu thật.

Tại Vinh, ngày nóng hoặc mưa lớn cần tính đường từ chỗ đỗ xe vào nơi tiếp nhận. Hỏi trước nơi chờ mát, tránh để bé chờ ngoài trời nóng hoặc trong xe đóng kín. PDSA khuyến cáo không để cả chó và mèo trong xe vào ngày nóng, kể cả hé cửa. Chuẩn bị giấy tờ dễ lấy, tránh phải mở lồng giữa đường.

Trước khi về, chốt tên vaccine đã dùng, ngày hẹn tiếp và số liên hệ khi có phản ứng. Gửi cùng chỉ dẫn cho người chăm bé tại nhà.

6. Theo dõi sau tiêm và chọn đúng mức xử lý


Ba mức theo dõi sau tiêm: quan sát phản ứng nhẹ, liên hệ ngay khi sưng mặt và cấp cứu khi khó thở, co giật hoặc ngã quỵ.

Phản ứng nhẹ khác với dấu hiệu cần liên hệ hoặc cấp cứu ngay.

Giữ chỗ nghỉ yên tĩnh theo nhu cầu sinh hoạt thường ngày. Royal Society for the Prevention of Cruelty to Animals (RSPCA), tổ chức phúc lợi động vật tại Anh, có hướng dẫn chỗ nghỉ cho chó và mèo. Sau tiêm, có người quan sát ăn uống, vận động và hô hấp; thời gian ở lại cơ sở theo chỉ dẫn riêng.

PDSA phân biệt phản ứng sau tiêm ở thú cưng như sau:

Mức xử lýBiểu hiện và việc cần làm
Theo dõi tại nhàHơi mệt, ngủ nhiều hoặc ăn ít nhẹ; tiếp tục quan sát diễn biến
Liên hệ bác sĩBiểu hiện khiến bạn lo, nặng dần hoặc phản ứng nhẹ kéo dài quá 24-48 giờ
Liên hệ để đánh giáNôn, tiêu chảy, ngứa hoặc đi khập khiễng sau tiêm; báo mức độ và dấu hiệu kèm theo
Liên hệ ngaySưng mặt hoặc cơ thể nghi dị ứng; cần được đánh giá ngay, không chờ đủ 24-48 giờ
Cấp cứu ngayKhó thở, co giật, ngã quỵ hoặc biểu hiện phản ứng dị ứng nặng

Có dấu hiệu cấp cứu thì đưa bé đến bác sĩ thú y ngay. Có thể gọi trên đường để nơi tiếp nhận chuẩn bị.

Mốc 24-48 giờ chỉ nói về phản ứng nhẹ kéo dài. Nó không phải thời gian được chờ khi bé nặng lên hoặc có dấu hiệu dị ứng.

Một khối sưng nhỏ tại chỗ tiêm có thể xuất hiện. Báo bác sĩ nếu bạn lo về diễn biến; riêng mèo có khối tại vị trí tiêm cần được đánh giá phù hợp.

Không tự thêm thuốc để xử lý phản ứng. Việc xảy ra sau tiêm cũng chưa tự chứng minh vaccine là nguyên nhân.

Câu hỏi thường gặp


H: Mèo chỉ nuôi trong nhà có cần vaccine không?
Đ: Có. PDSA vẫn khuyến nghị vaccine hô hấp và giảm bạch cầu cho mèo trong nhà; FeLV được đánh giá riêng theo tiếp xúc.

H: Chó nhỏ cân có nên tiêm nửa liều không?
Đ: Không tự giảm liều. WSAVA khuyến nghị dùng đủ liều vaccine theo nhà sản xuất cho chó nhỏ cân, không chia liều theo khối lượng cơ thể.

H: Có cần nhịn ăn, kiêng tắm hoặc tẩy giun trước tiêm không?
Đ: Không tự đặt lịch kiêng hoặc dùng thuốc chung cho mọi bé. Nêu rõ các chăm sóc dự định thực hiện để bác sĩ hướng dẫn phù hợp.

H: Trễ lịch hoặc mất sổ có phải tiêm lại từ đầu không?
Đ: Không thể kết luận chỉ từ việc trễ hoặc mất sổ. Liên hệ cơ sở thú y, tìm hồ sơ song song và để bác sĩ xác định kế hoạch.

Lịch tiêm phòng cho chó mèo dễ hiểu hơn khi bạn tách từng nhóm vaccine. Giữ sổ rõ ràng và lưu ngày hẹn giúp theo dõi lâu dài.

Ở Vinh, mang bảng cùng hồ sơ đến bác sĩ để chốt lịch và chuẩn bị người theo dõi sau tiêm.



Tác giả & Hồ sơ chủ cửa hàng

PetShopVinh - Nội dung tham khảo dựa trên các tài liệu được dẫn trong bài.

BSTY Lê Thu Hà - Chủ cửa hàng PetShopVinh. Tốt nghiệp ngành Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam (2015). Hơn 9 năm kinh nghiệm lâm sàng với chó, mèo và các loài thú cưng nhỏ. Chủ biên website chamsocpet.com.

Gợi ý từ cùng chủ đề

Xem tất cả